تبسم دانایی
قالب وبلاگ

قرآن

پرسش:

سوره های عزائم قرآن کدامند و چند آیه در قرآن وجود دارد که سجده واجب دارند؟

پاسخ:

چهار آیه در چهار سوره قرآن که مشهور به عزائم هستند سجده واجب دارند. سوره فصلت آیه37، سوره نجم آیه 63، سوره سجده آیه 15، سوره علق آیه 19. موارد دیگری هم وجود دارد که سجده آن مستحب است. (تحریر الوسیله، ج1، ص177 م1)

پرسش:

در خصوص قرآن و نحوه حفظ حرمت کتاب قرآن رعایت چه نکاتی ضروری است؟ و آیا گذاشتن کتب علمی بر روی قرآن اشکال دارد؟ آیا حمل قرآن با نایلون دستی یا داخل ساک دستی جایز است؟

پاسخ:

رعایت احترام قرآن مجید لازم است و از هر کاری که در عرف توهین محسوب شود باید اجتناب نمود بنابراین سعی کنید که قرآن بر روی سایر کتب قرار گیرد تا در نظر عرف توهین به حساب نیاید امّا حمل آن در ساک دستی و امثال آن مانعی ندارد.

پرسش:

قرآنها و کتب ادعیه ای که کهنه و فرسوده شده باشند و قابل استفاده نباشند را چه باید کرد؟

پاسخ:

اگر پاره شده و قابل استفاده نیست می توانند در رودخانه بریزند یا در زیر خاک پاک دفن کنند تا پوسیده شود.

پرسش:

آیا خواندن قرآن بصورت ترتیل برای زنان که نامحرم می شنود جایز است؟

پاسخ:

اگر محرک و مهیج نامحرم نباشد اشکال ندارد.

پرسش:

اینجانب می توانم عربی بخوانم ولی معنای آن را درک نمی کنم، ولیکن انگلیسی را به خوبی متوجه می شوم، بر اساس حدیث نبوی که «هر کس یک آیه از قرآن در ماه رمضان بخواند مانند خواندن تمام قرآن است» آیا اگر به انگلیسی هم خوانده شود همین طور است؟

پاسخ:

ثواب قرائت قرآن منوط به درک معنای آن نیست، اگر چه خوب است سعی شود تا معنی آن را درک نماید تا از ارشاد و علوم آن بهره مند گردد. (استفتائات حضرت امام(ره)، ج3، ص624)

پرسش:

آیا می توان اعمال شب قدر را به زبان غیر عربی انجام داد؟

پاسخ:

مانع ندارد، ولی قرآئت سُور و آیات قرآن و ادعیه مأثوره به نیت تحصیل ثواب مخصوص، منوط به قرآئت متن عربی است. (استفتائات حضرت امام(ره)، ج3، ص624)

پرسش:

آیا برای بجا آوردن سجده واجب قرآن باید نیت کرد و رو به قبله آنرا بجا آورد؟

پاسخ:

برای بجا آوردن سجده واجب قرآن لازم است نیت نموده سر را بر چیزی که سجده بر آن صحیح است مثل مهر و سنگ و ... گذاشت ولی طهارت بدن و لباس و وضو داشتن و رو به قبله بودن شرط نیت و نیز برای خانم ها در این سجده رعایت حجاب در نماز لازم نیست. (ر.ک، تحریر الوسیله، ج1، ص178 م6)

پرسش:

هنگامی که شخصی از خیابان رد می شود و از بلندگو مسجد یا رادیو آیه سجده دار واجبی به گوشش برسد چه باید بکند؟

پاسخ:

به نظر بسیاری از فقها در مورد سؤال بنابر احتیاط واجب باید سجده نماید البته لازم نیست سجده را در وسط خیابان انجام دهد بلکه در محلی که مناسب است سجده را بجا می آورد. البته بعضی از فقها می فرمایند اگر از نوار آیه سجده شنیده شود سجده واجب نمی باشد. مطابق نظر مرجع تقلید خود عمل نمایید. (ر.ک، تحریر الوسیله ج1، ص177 م4)

پرسش:

ذکر سجده آیه سجده دار چیست؟ زمان ادای سجده واجب حین آیه است یا بعد از آیه؟

پاسخ:

پس از شنیدن آیه سجده باید به سجده رفت و هر ذکری بگوئید مانعی ندارد ولی ذکری که بهتر است بگوید: لا اله الا الله حقاً حقاً لا اله الا الله ایمانأ و تصدیقاً لا اله الا الله عبودیهً و رّقاً سجدتُ لک یا ربّ تعبدأ ورقاً لا مستنکفاً و لا مستکبراً بل انا عبدٌ ذلیلٌ ضعیفٌ خائفٌ مستجیرٌ. پس از خواندن آیه سجده باید قرائت قرآن را قطع نمود و سجده را انجام داد و سپس به قرائت ادامه داد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، م1099)

پرسش:

اگر ترجمه آیات سجده دار را بخوانیم هم واجب سجده نمود یا خیر؟

پاسخ:

فقط زمانی که متن عربی خوانده شود و یا شنیده شود سجده واجب است. (ر.ک، تحریر الوسیله،ج1، ص177 م4)

پرسش:

آیا در هنگام عذر شرعی دست زدن به جلد قرآن و یا صفحات آن حرام است یا خیر؟

پاسخ:

دست زدن به جلد قرآن و سفیدی کاغذ آن مکروه است و لمس نوشته آن حرام است. (ر.ک، تحریر الوسیله، ج1، ص52)

پرسش:

آیا هنگام قاعدگی خواندن قرآن جایز است؟

پاسخ:

خواندن قرآن در این حال مکروه است یعنی ثواب کمتری دارد. (ر.ک، تحریر الوسیله، ج1، ص56 م16)

پرسش:

به همراه داشتن اسماء خداوند و پیامبران و آیاتی از قرآن چه به صورت پلاک و گردن بند و چه به صورت کاغذ یا نوشته هنگام ورود به سرویسهای بهداشتی چه حکمی دارد؟

پاسخ:

اگر در پوشش باشد که با بدن بدون وضو، تماس نداشته باشد همراه بودن آن در فرض سؤال حرام نیست. (ر.ک، تحریر الوسیله، ج1، ص32)

پرسش:

کاغذی که بر آن نام خدا نوشته شده در صورتی که بخواهیم دور بیندازیم اگر نام خدا را با قلم خط بزنیم که اصلاً مشخص نباشد و دور بیندازیم آیا مرتکب گناه شده ایم؟

پاسخ:

در صورتی که نام خداوند متعال و حروف آن معلوم نباشد اشکال ندارد. (ر.ک، تحریر الوسیله، ج1، ص32)

 

دعا و زیارات

پرسش:

نوشتن دعا توسط برخی از افراد معلوم الحال و گرفتن پول از مردم از این طریق جایز است یا خیر؟

پاسخ:

اگر دعایی که در کتب معتبره ذکر شده و از ائمه معصومین ـ علیهم السلام ـ رسیده است بنویسند و پولی بابت نوشتن بگیرند مانعی ندارد اما نوشتن دعاهای مجعول و گرفتن پول در مقابل آن وجه شرعی ندارد و مؤمنین می توانند با مراجعه به کتب ادعیه معتبره مثل مفاتیح الجنان و زاد المعاد و خواندن دعا و دادن صدقه و انجام صله رحم رفع مشکلات و پریشانی از خود بنمایند. (برگرفته از اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری، س 1432 و 1433 و جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، ص630)

پرسش:

دعایی را که پس از نماز، رو به قبله و دو جهت راست و چپ می ایستند و می خوانند را اگر می شود ذکر نمایید؟

پاسخ:

معمولاً پس از نماز یا تمام شدن مجالس، سلام بر امام حسین ـ علیه السّلام ـ و امام رضا ـ علیه السلام ـ و امام زمان ـ عجل الله تعالی فرجه الشریف ـ می دهند و می توان به همین جملات اکتفا کرد:
- السلام علیک یا رسول الله السلام علیک یا نبی الله السلام علیک یا محمد ابن عبدالله و رحمه الله و برکاته.
- السلام علیک یا اباعبدالله السلام علیک یابن رسول الله السلام علیک یابن امیرالمؤمنین السلام علیک یابن فاطمه الزهرا و رحمه الله و برکاته.
السلام علیک غریب الغرباء یا معین الضعفاء والفقراء یا علیبن موسی الرضا و رحمه الله و برکاته.
السلام علیک یا صاحب الزمان السلام علیک یا خلیفه الرحمان السلام علیک یا حجه ابن الحسن المهدی عجل الله تعالی فرجک و سهل الله مخرجک و رحمه الله و برکاته.

پرسش:

شنیده ام که نباید قسمت هایی از دعا را چند بار تکرار کرد مثلاً «یا نور یا قدوس» آیا این مطالب صحّت دارد؟

پاسخ:

تکرار اشکال ندارد ولی در دعای مأثور اگر بخواهد به قصد ورود دستور آن از معصومین ـ علیهم السلام ـ بخواند باید به همان نحو که وارد شده بخواند. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص619)

پرسش:

در برخی ادعیه مانند دعای کمیل، ذاکرین اهل بیت(ع) بین دعا مطالبی مناجاتی یا ذکر مصیبت بیان میکنند، آیا اشکالی دارد؟

پاسخ:

اشکال ندارد ولی اگر سعی شود دعا را به همان نحوی که وارد شده است بخوانند و ذکر مصیبت یا مطالب دیگر را قبل یا بعد از دعا بخوانند بهتر است.

پرسش:

آیا در زیارت عاشورا که 100 مرتبه لعن و100 مرتبه سلام دارد اگر یک بار بگوییم کافی است و اجر آن را می بریم یا خیر؟

پاسخ:

البته اگر بتوانید صد مرتبه اذکار مربوطه را بگویید افضل است و اگر نمی توانید به یک بار اکتفا مانعی ندارد.

پرسش:

آیا درست است که هنگام بوسیدن ضریح امام، امام زاده و یا پیامبر، نباید پیشانی را به ضریح گذاشت؟

پاسخ:

اگر کسی به قصد سجده پیشانی بر ضریح بگذارد حرام است البته اگر سجده به قصد عبودیت باشد، ولی اگر برای احترام و تعظیم یا شکرگزاری باشد اشکال ندارد و نیز سر و صورت را به قصد تبرک به ضریح مالیدن اشکال ندارد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ج1، م 1090)

پرسش:

در حرم امامزاده هایی که در شهرستانها وجود دارد و اکثرا زیارتنامه خاصی ندارند آیا می توان زیارتنامه خواند؟

پاسخ:

به قصد رجاء مانع ندارد. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص624)

 

مسایل اخلاقی

پرسش:

همسفر شدن با افراد بی نماز چه حکمی دارد؟

پاسخ:

چنانچه احتمال ارشاد و تأثیر نهی از منکر در آنها می دهید اشکال ندارد و وظیفه امر به معروف و نهی از منکر می باشد. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج1، ص489)

پرسش:

یک دختر تا چه حد و اندازه باید تابع پدر و مادر خود باشد و طبق شرع اسلام تا چه حد آزادی دارد؟

پاسخ:

اختیار فرزند پس از بلوغ و رشد با خود اوست اما در مواردی که پدر و مادر امر به کاری می کنند و از ترک آن توسط فرزند اذیت می شوند فرزند باید نظر ایشان را تأمین نماید مگر در مواردی که خواسته ایشان ترک واجب یا فعل حرام باشد که در آن صورت اطاعت آنان لازم نیست قابل ذکر است که پدر و مادر خیر و صلاح فرزند را می خواهند و اگر در مواردی متوجه اشتباه ایشان می شوید با استدلال و سخن متین و آرام رفع شبهه نمایید و هرگز در مقابل ایشان موضع خصمانه نگیرید که به ضرر دنیا و آخرت شما خواهد بود. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج3، ص595 و 596)

پرسش:

نوع برخورد ما در برابر اهل تسنن در مورد مسائل شرعی را بیان کنید؟

پاسخ:

اعمال عبادی را مطابق نظر شیعه و با دقت انجام دهید و نسبت به اهل تسنن هم با ملاطفت و مهربانی رفتار نمایید و از توهین به آنها بپرهیزید و در مواقع مناسب ایشان را به حقایق تشیع راهنمایی نمایید البته لازمه ی این کار آن است که خود شما نسبت به اعتقادات خود مطالعه کافی داشته باشید و چنانچه شبهه ای پیش آمد که از پاسخگویی به آن عاجز بودید با ما تماس بگیرید تا شما را با پاسخ صحیح آن آشنا نماییم.

پرسش:

گاهی سؤال می شود با وجود اینکه اسلام هر گونه تبعیض نژادی را برانداخته است چرا در مصرف خمس و زکات بین سادات و غیر سادات فرق می گذارد؟ آیا این نوعی از تبعیض نژادی نیست؟

پاسخ:

تبعیض نژادی نیست، و مصرف وجوه شرعیه به نظر حاکم شرع و با ضوابط خاصی است، و سادات را شرع از زکات ممنوع کرده است. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص616)

پرسش:

ارحامی که صله‌ آنها واجب ا ست شامل چه کسانی می شوند؟

پاسخ:

ارحام شامل کلیه کسانی می شود که در طبقات ارث قرار می گیرند از جمله، والدین، فرزندان، عموها، خاله ها، عمه ها، دائی ها و فرزندان آنها. (ر.ک، استفتائات آیت الله تبریزی، ص500، صله رحم)

پرسش:

آیا صله رحم (مهمانی، که انسان را به گناه آلوده می کند مثلاً گوش دادن به موسیقی حرام، خوردن خوراکی که از پول خمس و زکات نداده باشد یا از طریق ربا بدست می آید) صحیح است یا خیر؟

پاسخ:

صله رحم اگر چه مورد تأکید فراوان است لکن در صورتیکه موجب معصیت شود جایز نیست. البته اگر احتمال تأثیر نهی از منکر در آنها داده شود ارتباط را نباید قطع کرد و باید سعی شود بتدریج آنها را به طریق صحیح هدایت نمود. واضح است که این مقدار ارتباط نیز نباید موجب معصیت برای خود شخص گردد. و نسبت به خوراکی در خانه دیگران، اگر یقین به تعلق خمس و زکات به عین غذا نداشته باشید تصرف در آن مانعی ندارد. (ر.ک، استفتائات آیت الله تبریزی، ص500، صله رحم)

پرسش:

آیا می شود گاهی بنا به مصلحت دروغ گفت یا خیر؟

پاسخ:

دروغ از گناهان کبیره است و مصلحت اندیشی موجب رفع حرمت نمی شود، بلی مواردی استثناء شده که در کتب اخلاقی مذکور است. (استفتائات حضرت امام(ره)، ج2، ص616-617)

پرسش:

عدالت یک شخص چگونه ثابت می شود تا اینکه شهادت او به نفع و یا ضرر مسلمین پذیرفته شود؟

پاسخ:

عادل کسی است که با ملکه عدالت کارهایی را که بر او واجب است به جا آورد و کارهایی را که بر او حرام است ترک کند و ملکه عدالت عبارت است از حالتی که شخص را وادار به اطاعت و ترک معصیت نماید و نشانه آن این است که اگر از اهل محل یا همسایگان او با کسانی که با او معاشرت دارند حال او را بپرسند خوبی او را تصدیق نمایند. (تحریر الوسیله امام (ره)، ج1، ص274 ـ توضیح المسائل مراجع، ج1، م 2 فتوای آیات عظام گلپایگانی و صافی)

پرسش:

اگر انسان توبه کند آیا تمامی نمازها و روزه ها که بر ذمه اش است بخشیده می شود؟ اصولاً شرایط توبه کردن چیست؟

پاسخ:

با توبه و پشیمان شدن از عمل خلاف خداوند متعال گناه او را می بخشد لکن یکی از شرایط توبه آن است که در مواردی جبران اشتباه بشود و تنها پشیمانی کافی نیست مثلاً اگر روزه ای گرفته نشده یا نمازی قضا شده است باید قضای نماز و روزه انجام گیرد و از خداوند طلب مغفرت گردد و یا اگر مالی از دیگری به سرقت رفته یا ضرری به کسی وارد شده است باید آن ضرر مالی جبران شود و از گناه آن توبه شود و در مورد غیبت اگر مفسده ای ندارد از شخص غیبت شده عذرخواهی شود و اگر عذرخواهی موجب ناراحتی بیشتر می گردد برای او از خداوند متعالی طلب مغفرت نماید. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج1، ص181، س198)

پرسش:

آیا غیبت فاسق جایز است؟ کسی که ریش خود را با تیغ می زند غیبت او جایز است؟

پاسخ:

بلی غیبت فاسق در خصوص گناهی که علناً مرتکب می شود اشکال ندارد.

پرسش:

اگر انسان توبه خود را بشکند آیا باز هم می تواند توبه کند؟ و در مقابل چه عملی باید انجام دهد؟

پاسخ:

راه توبه همیشه بر روی انسان باز است و انسان در هر زمانی و مکانی می تواند توبه کند البته توبه باید به گونه ای باشد که انسان واقعاً از کارهای بد گذشته خود نادم باشد و از خدا بخواهد که به او توفیق عبادت و ترک معصیت بدهد و همیشه خودش را به خدا بسپارد و اگر در گذشته عبادت واجبی را ترک کرده قضا کند و حقوق الناس را که بر ذمه دارد بپردازد، خداوند به همه توفیق توبه را عنایت بفرماید. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج3، ص585)

پرسش:

اگر فردی در جمع، سیگار استعمال کند و هوای مشترک همه افراد را آلوده کند و موجب ناراحتی و اعتراض دیگران را فراهم کند آیا ادامه استعمال دخانیات چه حکمی دارد؟

پاسخ:

لازم است که موجبات اذیت دیگران را فراهم نکند و به خواست دیگران احترام بگذارد. و چنانچه این کار موجب ایذاء مؤمنی گردد حرام است.

پرسش:

اگر دو نفر همجنس با هم دوست صمیمی باشند و به صرف علاقه ای که به هم دیگر دارند گاهی اوقات همدیگر را ببوسند یا در آغوش بگیرند از نظر شرعی گناهی متوجه آنهاست؟

پاسخ:

بوسیدن و در آغوش گرفتن و هر عملی از این قبیل با قصد لذت شهوانی و یا خوف مفسده حرام است و باید از آن اجتناب شود. (ر.ک تحریر الوسیله امام (ره)، ج2، ص216 و 217)

پرسش:

مشاهده می شود در برخی محافل خواهران به نام انجمن های قرآنی به غیبت و تهمت زدن به این و آن می پردازند آیا این کار حرام نیست؟

پاسخ:

غیبت و تهمت حرام است و سزاوار است کسانی که در مجلس قرآن شرکت می کنند بیشتر از دیگران رعایت این مسأله را بنمایند. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج3، ص587 و 588)

پرسش:

رهنمودهایی را برای ترک معصیت و حضور قلب در نماز بیان فرمایید؟

پاسخ:

بهترین توصیه برای ترک معصیت آن است که همواره خداوند متعال را ناظر بر اعمال خود بدانید که اگر کسی عظمت پروردگار و حضور او را در نظر داشته باشد قطعاً مرتکب معصیت نخواهد شد و برای حضور قلب در نماز، وضو گرفتن شاداب، نماز در اول وقت، نماز در جایگاه خلوت، توجه به معانی کلمات و الفاظی که قرائت می کنید تأثیر فراوان دارد خداوند متعال همواره توفیق عبادت و بندگی نصیب شما فرماید.

 

غنا

پرسش:

لطفاً پیرامون موسیقی، غنا و راه شناخت آن توضیح بدهید؟

پاسخ:

در پاسخ به این سؤال، ابتدا به تعریف غنا و موسیقی و سپس به حکم آن از نظر شرعی می پردازیم. غنا آوازی است که در آن صدا را در گلو می گردانند که به زبان عرفی چهچهه می گویند و طرب انگیز و مناسب مجالس لهو و لعب هم می باشد. (جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، ص252)
موسیقی: صداهایی است که توسط آلات خاصی ایجاد می شود که اگر مطرب و مناسب مجالس لهو باشد حرام است و نیز استفاده از آلات مخصوص موسیقی حرام، جایز نیست. پس ملاک، تند و کند بودن آهنگ یا داخلی و خارجی بودن و پخش از صدا و سیما یا مجوز وزارت ارشاد نیست. بلکه ملاک حرمت مطرب بودن و مناسب مجالس لهو و لعب بودن است که اگر در عرف متدینین آهنگی را مطرب تشخیص دهند نواختن و گوش دادن به آن حرام است هر چند برای فرد خاصی اثر نداشته باشد. خداوند متعال همه را از شرور و فتن آخرالزمان محفوظ دارد. (ر.ک جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، ص254 و 255 ـ اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، ص411 و 412)

پرسش:

نماز خواندن در اطاقی که در آن صدای لهو و لعب طنین انداز است چه صورت دارد؟

پاسخ:

نماز صحیح است اگر چه کار حرامی صورت گرفته است. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص606) و به نظر بعضی از مراجع نماز در آن محل باطل است. مطابق نظر مرجع تقلید خود عمل نمایید.

پرسش:

خواندن با آواز اشعار حماسی در جنگ، مراثی در عزا و غزل در اعیاد و جشن ها به زبان عربی یا فارسی و ... از نظر شرع مقدس چه حکمی دارد؟

پاسخ:

اگر به نحو غنا خوانده نشود و همراه آلات موسیقی نباشد اشکالی ندارد. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج3، ص603، س107)

پرسش:

آیا شنیدن نوارها و دیدن فیلمهایی که مجوز اداره ارشاد ندارد تنها به علت اینکه مجوز ندارد حرام است؟

پاسخ:

گوش دادن به موسیقی مطرب و دیدن فیلمهایی که شخص را در معرض فساد اخلاق و عقیده قرار می دهد و موجب تحریک شهوات می گردد حرام است چه مجوز ارشاد داشته باشد یا نداشته باشد. (ر.ک استفتائات امام (ره)، ج3، ص605، س115)

پرسش:

در تشخیص موسیقی و صوت حلال و حرام ملاک مطرب بودن ذکر شده، حال به صورت دقیق بیان بفرمایید که منظور از مطرب بودن چیست؟ آیا ترانه ای که برای شخصی اثر منفی نداشته باشد جایز است؟

پاسخ:

موسیقی لهوی آن است که به سبب ویژگی هایی که دارد انسان را از خداوند متعال و فضایل اخلاقی دور نموده و به سمت بی بند و باری و گناه سوق می دهد و معنی مطرب این است که حالت غیر عادی از نظر وجد و نشاط به وجود آورد و مرجع تشخیص موضوع عرف است. تأثیر بر روی شخصی خاص ملاک نیست بلکه اگر نوع مردم آن را لهوی و مطرب بدانند هر چند بر روی فرد خاصی اثر نداشته باشد باز هم استماع و گوش دادن به آن حرام است. (برگرفته از اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، س1130 و 1155)

پرسش:

خرید و فروش نوار و فیلم که از وزارت ارشاد ایران مجوز دارند ولی مورد دارد چه حکمی دارد

پاسخ:

اگر مشتمل بر موسیقی مطرب و یا غنا باشد خرید و فروش آن جایز نیست و مجوز وزارت ارشاد موجب حلیت حرام نمی شود. (اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، ص434، س1208)

پرسش:

نوارهایی که باعث شادی معمولی انسان می شود چه حکمی دارد؟

پاسخ:

گوش دادن به موسیقی مطرب و مناسب مجالس لهو حرام است و مطرب آن است که انسان را از حالت طبیعی خارج کرده به شادی یا غم غیر ارادی وادار سازد. (برگرفته از ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، س1132)

پرسش:

نظر حضرت آیت الله خامنه ای در مورد گوش دادن به صدای زن اجنبی در حالی که موسیقی غیر لهوی بخواند چیست؟

پاسخ:

اگر صدای زن به صورت غنا نباشد و گوش دادن به صدای او هم به قصد لذت و ریبه نباشد و مفسده ای هم بر آن مترتب نگردد اشکال ندارد. (اجوبه الاستفتائات، ج2، ص25 ـ ترجمه استفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، س1146)

پرسش:

آیا گوش کردن به نوار ترانه به طوری که در جسم و روح و فکر انسان تأثیر نداشته باشد چه حکمی دارد؟

پاسخ:

گوش کردن به موسیقی مطرب و مهیج و مناسب مجالس لهو حرام است اگر چه در شخص خاصی هم اثر فوری نداشته باشد. لازم به تذکر است که گناه هر چند کوچک باشد تأثیر خود را بر روی جسم و روح آنان می گذارد و موجب سیاهی در قلب می شود، همان گونه که امام صادق ـ علیه السلام ـ می فرمایند قلب انسان مانند آینه ای است که گناه مانند نقطه سیاهی بر روی آن ظاهر می شود و به تدریج با افزایش گناه همه دل سیاه می شود بنابر این نباید منتظر اثر فوری در همه گناهان بود این آثار تدریجاً موجب دور شدن از معنویت و سلب توفیق نسبت به کارهای نیک می گردد. خداوند همه ما را در ترک گناه موفق فرماید. (حکم شرعی برگرفته از ترجمه استفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، س1155)

پرسش:

استفاده از موسیقی محلی اقوام خاص همراه با رقص محلی که به صورت سنت درآمده است در مجالس عروسی جایز است؟

پاسخ:

اگر موسیقی لهوی باشد و به همراه آن رقص و پایکوبی باشد حرام است و فرقی بین سنتی و جدید نمی کند و عرف محل مجوز شرعی ارتکاب این چنین اعمالی نمی شود. (ترجمه اجوبه الاستفتائات مقام معظم رهبری چاپ وزیری، س1167 و 1180)

 

پزشکی

پرسش:

اگر کسی دارای مرضی است که پزشک درمان تدریجی او را فقط خوردن شراب یا آبجو بداند آیا خوردن چنین مایع حرامی جایز است؟

پاسخ:

در صورتی که پزشک حاذق مسلمان تنها راه معالجه را خوردن شراب یا آبجو بداند خوردن آن فقط به مقدار ضرورت مانعی ندارد ولی چنانچه معالجه با داروی دیگر ممکن باشد در این صورت خوردن این مایع حتی برای معالجه حرام است. در روایتی از امام صادق ـ علیه السلام ـ آمده است که: خداوند شفا را در حرام قرار نداده است. (تحریر الوسیله امام (ره)، ج2، ص170، س34 و 35)

پرسش:

اینجانب به دلیل اینکه بینیام بزرگ بوده و از همه خجالت می کشم می خواستم ببینم آیا جراحی بینی جایز است؟

پاسخ:

اگر جراح زن باشد و موجب ضرر هم نشود مانع ندارد. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، س628)

پرسش:

عمل تلقیحی که در بیمارستان ها انجام می دهند آیا جایز است؟ و آیا بچه تولید شده حکم فرزند را دارد یا خیر؟

پاسخ:

وارد نمودن منی مرد در رحم زوجه او با آلاتی مثل سرنگ اشکال ندارد، لکن باید از مقدمات حرام احتراز شود، پس اگر مرد با رضایت زن این عمل را خودش انجام دهد و منی خود را به وجه حلالی به دست بیاورد مانع ندارد . بنابر این اگر منی مرد را در رحم زنش وارد نمودند چه به وجه حلال یا حرام و از آن بچه تولید شد، اشکالی نیست که بچه مال مرد و زن است و همه احکام فرزند را دارد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، س 2875 و 2874)

پرسش:

آیا تشریح بدن مسلمان میت برای پروژه های علمی و تعلیم پزشکان جایز است یا خیر؟

پاسخ:

مرده مسلمان را نمی توان تشریح نمود و اگر تشریح کنند، حرام است و برای قطع سر او و قطع سایر اعضای او دیه ثابت است. ولی تشریح مرده غیر مسلمان جایز است و دیه ندارد چه اهل ذمه باشد یا نباشد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، س2878)

پرسش:

آیا فروختن خون بدن بخصوص اگر از نوع گروهی کمیاب باشد جایز است یا خیر؟

پاسخ:

انتفاع بردن به خون در غیر خوردن و فروختن آن برای انتفاع حلال، جایز است پس آنچه اکنون متعارف است که خون را می فروشند برای استفاده مریضها و مجروحین مانع ندارد. و بهتر آن است که مصالحه کنند یا آنکه پول را در مقابل حق اختصاص یا در ازای اجازه خون گرفتن بگیرند که خالی از اشکال و احوط است بلکه این احتیاط حتی الامکان ترک نشود. (توضیح المسائل دوازده مرجع، س2885)

پرسش:

اگر زنی به پزشک مردی مراجعه کند و پزشک برای تشخیص بیماری او نیازمند باشد قسمتهایی از بدن بیمار را نگاه کند یا دست بزند آیا این عمل جایز است؟

پاسخ:

در صورتی که معاینه ضرورت داشته باشد و پزشک متخصص زن هم نباشد اشکال ندارد لکن باید به مقدار ضرورت اکتفا شود مثلاً اگر با معاینه از روی لباس تشخیص درد ممکن است بدن لمس نشود و نیز اگر با دستکش ممکن است از دستکش استفاده شود و اگر نگاه به بدن لازم نباشد نباید نگاه کند. (ترجمه استفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، س1298 و 1303)

پرسش:

آیا پیوند عضو میت در صورتی که رضایت او گرفته نشده است و اولیای او هم مجهول باشند جایز است؟ (مقلد آیت الله فاضل)

پاسخ:

در فرض سؤال در صورتی که حفظ نفس محترمه ای موکول به پیوند عضوی از بدن میت مسلمان باشد و امکان استفاده از اعضای بدن غیر مسلمان نباشد پیوند جایز است و بنابر احتیاط دیه آن عضو را برای خود میت در امور خیریه مصرف کنند. (برگرفته از جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، س2134)

پرسش:

اهدای اجزای میت مؤمن به غیر در صورت رضایت اولیای وی چگونه است؟

پاسخ:

رضایت اولیای میت مجوز اهدای اجزاء نیست و جدا کردن آن اجزاء بدون مجوز شرعی موجب دیه است. (جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، ص611، س2136)

پرسش:

حکم مراجع تقلید راجع به تغییر جنسیت را بیان فرمایید؟

پاسخ:

مقام معظم رهبری: عمل جراحی برای کشف و آشکار کردن واقعیت جنسی آنان اشکال ندارد به شرطی که این کار مستلزم فعل حرام و ترتب مفسده ای نباشد. (اجوبه الاستفتائات، ج2، ص70)
آیات عظام مکارم و فاضل: تغییر دو صورت دارد:
1) تغییر ظاهری و صوری یعنی اثری از آلت جنس مخالف نیست، بلکه فقط یک جراحی صوری انجام می گیرد و چیزی شبیه آلت جنس مخالف ظاهر می شود این کار حرام است و باید به شدت از آن پرهیز نمود و اگر ازدواجی بر اساس آن صورت گیرد حرام و باطل است و حدّ شرعی دارد.
2) تغییر واقعی است یعنی با جراحی کردن عضو تناسلی مخالف ظاهر می گردد این کار ذاتاً جایز است و محذور شرعی ندارد مخصوصاً در مواردی که آثار جنس مخالف در او باشد اما چون این جراحی نیاز به لمس و نظر دارد تنها در موارد ضرورت جایز است. (استفتائات جدید، ج2)

پرسش:

با توجه به پیشرفت علم پزشکی مبنی بر اینکه می تواند توضیحات مطمئنی برای ما بدهد آیا با وجود سونوگرافی و آزمایش های متعدد اعم از خون و یا ادرار که می توان مطمئن به وجود بچه یا عدم آن شد آیا می توان گفت دیگر مسئله عدّه زن بعد از طلاق زن منقضی است یا خیر؟

پاسخ:

اولاً عدم اختلاط میاه و اینکه عده برای تطهیر زن از نطفه است علّت تامّه و فلسفه حکم نیست بلکه یکی از حکمت های حکم می باشد.
ثانیاً: ممکن است عده نگاه داشتن برای رعایت حریم زوجیت باشد و این یک نوع احترام برای زن می باشد که او دارای حرمتی است و باید مراعات او بشود.
ثالثاً: اینکه فرمودید وسایل پزشکی می تواند تشخیص بدهد یک امر قطعی و صد در صد نمی باشد بلکه در مواردی هم خلاف آن ثابت شده است پس اعتماد قطعی به آن نمی توان کرد.
رابعاً: یکی از حکمت های عده ممکن است بیماری های مقاربتی باشد که با رعایت نکردن عده، گسترش می یابد.

پرسش:

نظر علماء و مراجع معظم تقلید در مورد شبیه سازی انسان چیست؟ آیا این یک روح است در دو بدن یا خیر؟

پاسخ:

بسیاری از مراجع این کار را به لحاظ تبعات و عواقب بدی که به دنبال دارد جایز نمی شمرند. امّا اگر این امر صحت داشته باشد هر کدام روح جداگانه دارند و از این جهت مشکلی نیست. (ر.ک استفتائات آیت الله مکارم، ج2، ص619)

پرسش:

عمل وازکتومی (بستن لوله های مردان) آیا جایز است یا خیر؟

پاسخ:

عمل وازکتومی چنانچه منجر به عقیم شدن دائم مردان گردد به نظر اکثر فقها جایز نیست. در عین حال به نظر مرجع تقلید خودتان مراجعه نمایید.

پرسش:

استفاده از بیمه پزشکی دیگران چه حکمی دارد؟

پاسخ:

استفاده از دفترچه بیمه دیگری جایز نیست.

 

تحقیق و گزینش : غلام سخی علیزاده

منبع:

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات

(نرم افزار پاسخ)

وابسته به مرکز مدیریت حوزه های علمیه

[ ] [ ] [ مدیر ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نويسندگان
لینک های مفید
پيوندهای روزانه

موضوعات وب
 
صفحات اختصاصی
لینک های مفید
امکانات وب


ایران رمان