تبسم دانایی
قالب وبلاگ

صلح

پرسش:

صلح چیست و چگونه صورت می‌گیرد؟

پاسخ:

صلح آن است که انسان با دیگری سازش کند که مقداری از مال یا منفعت مال خود را ملک او کند، یا از طلب، یا حق خود بگذرد خواه در مقابل عوض باشد یا بدون عوض. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2 ، م2160 )

پرسش:

دو نفری که می‌خواهند مصالحه کنند باید از چه شرایطی پیروی کنند؟

پاسخ:

دو نفری که چیزی را با یکدیگر صلح می‌کنند باید بالغ و عاقل باشند. و کسی آنها را مجبور نکرده باشد و قصد صلح داشته باشند و همچنین حاکم شرع آنها را از تصرف در اموالشان جلوگیری نکرده باشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، م2161 )

پرسش:

اگر انسان مقدار بدهی خود را بداند و طلبکار او نداند، چنانچه طلبکار طلب خود را به کمتر از مقداری که هست صلح کند آیا آن مقدار زیادی برای بدهکار حلال می‌شود؟

پاسخ:

خیر ـ زیادی برای بدهکار حلال نیست مگر آن که مقدار بدهی خود را به او بگوید و او را راضی کند یا طوری باشد که اگر مقدار طلب خود را می‌دانست باز هم به آن مقدار صلح می‌کرد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2 ، م2165 )

پرسش:

اگر کسی چیزی را که به مصالحه گرفته معیوب باشد می‌تواند صلح را بهم بزند؟

پاسخ:

بلی می‌تواند صلح را بهم بزند، ولی نمی‌تواند تفاوت قیمت سالم و معیوب را بگیرد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2 ، م2171 )

پرسش:

شخصی دو همسر داشته که یکی از آنها یک اولاد داشته است. زوجه نامبرده به طور وصیت یا صلح تمام اموال خود را به فرزندش داده و شوهر خود را از اموال خود محروم کرده و بعداً مرحومه شده است. آیا با وجود این وصیت نامه یا صلح نامه شوهر از اموال زوجه محروم می‌شود؟ و اگر بعد از فوت آن زن، شوهر هم فوت شده باشد آیا اولاد شوهر (که از همسر دیگر می‌باشند) حق دارند مطالبه‌ی ارث پدر خود را از اموال زوجه‌ی مزبوره بکنند؟

پاسخ:

اگر زن تمام اموال خود را مصالحه کرده باشد، زوج و ورثه حقی ندارند و چنانچه زن وصیت به تمام مال کرده و شوهر در زائد بر ثلث امضاء نکرده، حق شوهر از اموال زوجه به تمام ورثه او می‌رسد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج3، ص20 ، س2)

پرسش:

اگر کسی با اختیار و بدون اجبار کلیه اموال خود را در حال حیات به دیگری (غیر از اولاد خودش) مصالحه نماید و کتباً مصالحه نامه بدهد، آیا اموال او متعلق به متصالح می‌شود یا این که صلحنامه باطل است؟

پاسخ:

اگر به وجه شرعی ثابت شود که شخص در حال حیات اموال خود را به کسی صلح کرده و به او منتقل ساخته به نحوی که در حین فوت مالک آن اموال نبوده ورثه در آن اموال حقی ندارند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج3، ص21 ، س4)

پرسش:

شخصی که خود را در معرض ورشکستگی می‌بیند و برای فرار از دیون مردم، اموال خود را با مصالحه یا هبه یا بیع از ملک خود خارج می‌کند آیا این معاملات صحیح است؟

پاسخ:

در فرض مذکور صحت معاملاتی که برای فرار از دیون انجام گرفته محل اشکال است و حاکم شرع می‌تواند دخالت کند. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص192 ، س17)

پرسش:

مجاز از طرف حاکم شرع در مداخله امور صغار برای تسهیل امر بازماندگان با رعایت صرفه صغار چنین می‌کند که تمام اموالی را که بچه‌های صغیر در معرض استعمال است مانند منزل و لوازم آن و غیره تصرف در آنها را با مادر بچه‌ها در مدت مثلاً ده سال که نفر آخر هم به حد بلوغ برسد با زحماتی که مادر برای بچه‌ها می‌کشد مصالحه می‌کند مثلاً اگر تصرفات در اموال سالی دو هزار تومان اجرت دارد مادر هم اجرت زحماتش دو هزار تومان و اگر بیشتر است بیشتر و اگر کمتر است کمتر و مادر بچه‌ها هم قبول می‌کند آیا به نظر مبارک شما این مصالحه در دفع اشکال تصرف در مال صغیر کافی است یا راه دیگری دارد؟

پاسخ:

مصالحه مزبوره نسبت به اموال هر صغیری تا زمان بلوغ او اگر مقرون به مصلحت او باشد اشکال ندارد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص191 ، س15)

پرسش:

هرگاه شخصی منافع اموال منقول و غیر منقول خود را به کسی صلح کند که «مصالح له» مادامی که زنده است از منافع آن به هر نحو که خواسته باشد استفاده کند در صورتی که شخص مصالح قبل از مصالح له فوت شود آیا مفاد صلح مزبور به قوت خود باقی است یا محتاج به تنفیذ ورثه مصالح خواهد بود؟

پاسخ:

صلحی که طبق ضوابط شرعی در حیات مصالح انجام گرفته پس از فوت او نیز به قوت خود باقی است و نیاز به تنفیذ ورثه ندارد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص186 ، س8)

 

وکالت

پرسش:

از نظر شرع وکالت چیست؟ لطفاً توضیح دهید.

پاسخ:

وکالت آن است که انسان کاری را که می‌تواند در آن دخالت کند، به دیگری واگذار نماید تا از طرف او انجام دهد، ‌مثلاً کسی را وکیل کند که خانه‌ی او را بفروشد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، ص327)

پرسش:

آیا در وکالت حتماً باید صیغه‌ی آن خوانده شود؟

پاسخ:

در وکالت لازم نیست صیغه‌ی آن را بخوانند، و اگر انسان به دیگری بفهماند که او را وکیل کرده و او هم بفهماند قبول نموده، مثلاً مال خود را به کسی بدهد که برای او بفروشد و او مال را بگیرد وکالت صحیح است. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2257)

پرسش:

موکل و وکیل باید چه شرایطی داشته باشند تا وکالت به نحو صحیحی واقع شود؟

پاسخ:

باید بالغ و عاقل باشند و از روی قصد و اختیار اقدام کنند. و همچنین وکیل کاری را که نمی‌تواند انجام دهد، یا شرعاً نباید انجام دهد نمی‌تواند برای انجام آن از طرف دیگری وکیل شود مثلاً کسی که در احرام حج است چون نباید صیغه‌ی عقد زناشویی را بخواند، نمی‌تواند برای خواندن صیغه از طرف دیگری وکیل شود. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، م2259 و2260)

پرسش:

آیا وکیل می‌تواند برای انجام کاری که او وکیل شده است، وکیل بگیرد؟

پاسخ:

وکیل نمی‌تواند برای انجام کاری که به او واگذار شده دیگری را وکیل نماید، ولی اگر موکل به او اجازه داده باشد که وکیل بگیرد، ‌به هر طوری که به او دستور داده می‌تواند رفتار نماید. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، م2264)

پرسش:

اگر کسی نامه‌ای بیاورد که به امضاء زن و مرد و ولی زن رسیده است و به عاقد وکالت می‌دهند عقد را بخواند. آیا این نوع وکالت معتبر است؟

پاسخ:

وکالت با نامه و امضاء اثبات نمی‌شود مگر آنکه موجب اطمینان شود. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره)، ج3، ص92، س35)

پرسش:

در صورتی که ضمن عقد ازدواج یا عقد لازم دیگر زوج زوجه خود را وکیل در طلاق کند این وکالت قابل عزل می‌باشد یا خیر؟

پاسخ:

اگر به نحو شرط نتیجه (یعنی زن در حین اجراء صیغه عقد بگوید: من خودم را به شرط این که وکیل بلا عزل در طلاق باشم به زوجیت تو در می‌آورم و مرد هم قبول کند) شرط شده که زن وکیل باشد این وکالت قابل عزل نیست. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره)، ج3، ص105، س67)

پرسش:

شخصی یخچالی را در مغازه‌ای امانت گذاشته و صاحب مغازه آن را برای فروش بیرون گذاشته بعد از مدتی به او مراجعه شده که می‌گوید مقداری از اثاث آن را برده‌اند آیا صاحب مغازه ضامن هست یا خیر؟

پاسخ:

بلی اگر در حفظ آن کوتاهی کرده ضامن است. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2335)

هبه و بخشش

پرسش:

اگر کسی چیزی را به شخصی هبه کرده ولی هنوز به او تحویل نداده است آیا می‌تواند این هبه را فسخ کند و هدیه را به موهب له ندهد؟

پاسخ:

اگر مال موهوب را هنوز به موهب له تسلیم نکرده هبه تمام نشده و می‌تواند منصرف شود. (ر.ک تحریر الوسیله امام خمینی(ره)، ج2، ص57، م3 - ترجمه استفتائات مقام معظم رهبری، چاپ وزیری، ص670، س1732)

پرسش:

آیا هدایایی که بستگان داماد به عنوان زیر زبانی به عروس می‌دهند هبه معوّضه است یا خیر؟

پاسخ:

خیر هبه‌ی غیر معوضه است. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج3، ص193، س45)

پرسش:

زنی که شوهرش فوت شده و ورثه‌ای به جای گذارده، آیا هدایایی که به زوجه در هنگام ازدواج داده شده جزء ماترک است یا تعلق به زوجه دارد؟

پاسخ:

هدایایی که به حساب زوجه و برای او آورده‌اند به زوجه تعلق دارد و جزء ترکه شوهر محسوب نمی‌شود. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج2، ص328، س5)

پرسش:

اگر کسی برای ظالمی مزدوری کرده و کاری به هم زده، اگر بخواهد از سود آن کار هدیه‌ای به کسی بدهد آیا می‌توان از آن هدیه استفاده کرد؟

پاسخ:

اگر سرمایه‌ای که به وسیله‌ی آن سود به دست آمده از مال حرام نباشد آن هبه حلال است و استفاده کردن از آن اشکالی ندارد. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج2، ص328، س6)

پرسش:

آیا پول تو جیبی که پدر به فرزند می‌دهد، رضایت او در طرز خرج کردن فرزند شرط است یا خیر؟

پاسخ:

اگر پول را به فرزند بخشیده باشد، ‌در خرج کردن آن در راه حلال آزاد است مگر پدر شرط خاصی کرده باشد ولی در رضایت پدر سعی و اهتمام نماید. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره) ج2، ص328، س7)

پرسش:

آیا هبه‌ی شخص کلیمی جهت ساخت نمازخانه‌ای در درمانگاه صحیح است و استفاده کردن از آن چه حکمی دارد؟

پاسخ:

استفاده کردن از پول و هبه‌ی شخص کلیمی برای آن امر اشکال ندارد. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره) ج2، ص329، س9)

پرسش:

شخصی ملک ساخته شده‌ی خود را فقط جهت تشکیل دبیرستان به آموزش و پرورش اهداء کرده حال که این شخص واهب فوت کرده آیا آموزش و پرورش می‌تواند دبیرستان را به مدرسه‌ی راهنمایی تبدیل نماید؟

پاسخ:

اگر در وقت اهداء شرطی کرده‌اند یا اهداء مبنی بر شرط واقع شده باید به آن عمل شود. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره) ج2، ص330، س10)

پرسش:

شخصی هبه‌ی معوضه‌ای می‌دهد ولیکن شخص موهوب له از دادن عوض آن هبه خودداری می‌کند آیا این هبه صحیح است؟

پاسخ:

هبه صحیح است و تخلف شرط موجب خیار فسخ است. (ر.ک استفتائات جدید امام خمینی(ره) ج2، ص330، س11)

 

ودیعه و عاریه

پرسش:

ودیعه و عاریه از نظر شرع چیست؟ و چه فرقی با هم دارند؟

پاسخ:

اگر انسان مال خود را به کسی بدهد و بگوید نزد تو امانت باشد و او هم قبول کند، ‌به این عمل ودیعه یا امانت گفته می‌شود و عاریه آن است که انسان مال خود را به دیگری بدهد که از آن استفاده کند و در عوض، چیزی هم از او نگیرد. همان طور که در تعاریف مشخص است فرق آنها ظاهر می‌شود که در امانت و ودیعه شخص امانت‌دار بدون اجازه صاحب مال حق تصرف در آن مال را ندارد ولی در عاریه، صاحب مال، ‌مال خود را به جهت استفاده‌ی غیر معوضه به فرد یا افرادی می‌دهد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2327 و2344)

پرسش:

آیا فرد صغیری می‌تواند مالی را به شخصی برای محافظت امانت دهد؟

پاسخ:

امانت‌دار و کسی که مال را امانت می‌گذارد، باید هر دو بالغ و عاقل باشند، پس اگر انسان مالی را پیش بچه یا دیوانه امانت بگذارد، یا دیوانه و بچه، مالی را پیش کسی امانت بگذارند صحیح نیست. حال اگر کسی از بچه یا دیوانه چیزی را به طور امانت قبول کند، باید آن را به صاحبش بدهد، و اگر آن چیز مال خود بچه یا دیوانه است باید به ولی او برساند و چنانچه مال تلف شود، باید عوض آن را بدهد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2328 و2329)

پرسش:

آیا در عقد امانت و ودیعه زمان خاص دخیل است تا آن زمان سپری شود و بعد امانت‌دار مال را به صاحب مال بدهد؟

پاسخ:

خیر کسی که چیزی را امانت می‌گذارد، هر وقت بخواهد می‌تواند آن را پس بگیرد و کسی هم که امانت را قبول می‌کند، هر وقت بخواهد می‌تواند آن را به صاحبش برگرداند و هنگامی که از نگهداری امانت منصرف شد و ودیعه را بهم زد باید هر چه زودتر مال را به صاحب آن یا وکیل یا ولی صاحبش برساند، یا به آنان خبر دهد که به نگهداری حاضر نیست، و اگر بدون عذر مال را به آنان نرساند و خبر هم ندهد چنانچه مال تلف شود، باید عوض آن را بدهد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2332 و2333)

پرسش:

اگر مال نزد شخص امانت‌دار تلف شود چه حکمی دارد؟

پاسخ:

کسی که امانت را قبول می‌کند، ‌اگر در نگهداری آن کوتاهی نکند و تعدی یعنی زیاده روی هم ننماید و اتفاقاً آن مال تلف شود، ضامن نیست. والا شخص امانتدار ضامن مال خواهد بود.(ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2335)

پرسش:

اگر صاحب مال یا شخص امانتدار بمیرد تکلیف این مال امانتی چه خواهد شد؟

پاسخ:

اگر صاحب مال بمیرد، امانتدار باید مال را به وارث او برساند یا به وارث او خبر دهد و چنانچه مال را به وارث او ندهد و از خبر دادن هم کوتاهی کند و مال تلف شود ضامن است. همچنین اگر امانتدار نشانه‌های مرگ را در خود ببیند چنانچه ممکن است باید امانت را به صاحب آن یا وکیل او برساند و اگر ممکن نیست باید آن را به حاکم شرع بدهد و چنانچه به حاکم شرع دسترسی ندارد، در صورتی که وارث او امین است و از امانت اطلاع دارد،‌لازم نیست وصیت کند والا باید وصیت کند و شاهد بگیرد و به وصی و شاهد، اسم صاحب مال و جنس و خصوصیات مال و محل آن را بگوید. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2339 و2342)

پرسش:

آیا فردی که چیزی را عاریه کرده می‌تواند بر دیگری بدهد تا از آن استفاده کند؟

پاسخ:

اگر در عاریه فرد شرط کرده باشد که خودش تنها از آن استفاده کند، نمی‌تواند آن را به دیگری عاریه دهد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2358)

پرسش:

اگر مالی در عاریه تلف شود، آیا شخصی که عاریه گرفته ضامن است؟

پاسخ:

اگر شخص در نگهداری چیزی که عاریه کرده کوتاهی نکند و در استفاه از آن هم زیاده روی ننماید و اتفاقاً آن چیز تلف شود ضامن نیست، ولی چنانچه شرط کنند که اگر تلف شود عاریه کننده ضامن باشد، باید عوض آن را بدهد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2349)

پرسش:

اگر چیزی را که عاریه می‌دهند برای استفاده‌ی حرام باشد عاریه چه حکمی پیدا می‌کند؟

پاسخ:

عاریه باطل خواهد شد. (ر.ک توضیح المسائل دوازده مرجع، م2354)

پرسش:

مدت تقریباً دو سال است که شرکتی مقداری لوله ایرانیت به طور امانت در نزد اینجانب گذاشته و از صاحب لوله‌ها خبری نیست و چون بودن لوله‌ها باعث گرفتاری برای اینجانب شده متمنی است حکم مزبور را برای اینجانب روشن فرمائید.

پاسخ:

باید برای صاحبش نگهداری کنید و اگر مأیوس از پیدا شدن او باشید از طرف او صدقه بدهید. (ر.ک استفتائات امام خمینی(ره)، ج2، ص232 ، س1)

 

تحقیق و گزینش : غلام سخی علیزاده

منبع:

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات

(نرم افزار پاسخ)

وابسته به مرکز مدیریت حوزه های علمیه

[ ] [ ] [ مدیر ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نويسندگان
لینک های مفید
پيوندهای روزانه

موضوعات وب
 
صفحات اختصاصی
لینک های مفید
امکانات وب


ایران رمان