تبسم دانایی
قالب وبلاگ

وقف

پرسش:

اگر کسی ملکی را وقف نماید باز می‌تواند در آن ملک دخل و تصرف نماید؟

پاسخ:

اگر کسی چیزی را وقف کند، از ملک او خارج می‌شود و خود او و دیگران نمی‌توانند آنرا ببخشند یا بفروشند و کسی هم از آن ملک ارث نمی‌برد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2676)

پرسش:

کسی می‌تواند ملکی را موقتاً برای چند سال وقف نماید؟

پاسخ:

کسی که مالی را وقف می‌کند، باید برای همیشه وقف کند پس اگر مثلاً بگوید این مال تا ده سال وقف باشد و بعد نباشد، باطل است. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2679)

پرسش:

اینجانب یک قواره زمینی را برای ساختن مسجدی خریداری کردم و هنگام ساختن دیدم که زمین برای مسجد کوچک است حال آیا اجازه است که این زمین را بفروشم و در همین محل زمین بیشتری خریداری نمایم؟ البته در موقع خریداری زمین صیغه خوانده نشده است؟

پاسخ:

خرید زمین به قصد بنای مسجد کافی در وقف نیست، اگر بعد از خرید وقف نشده و تحویل وقف نگردیده به ملک مالک باقی است و اختیار آن با مالک است. (استفتائات امام (ره)، ج2، ص334)

پرسش:

اهالی یک روستائی محل سکونت خود را رها کرده‌اند و نزدیک همان محل در زمین موات خانه ساخته‌اند، بنده در یک قطعه از همان زمین موات با کمک اهالی مسجدی بنا کردم بطوری که قسمتی از دیوار مسجد آماده است، عده‌ای دیگر از همان محل روی مقاصدی شخصی از به پایان رساندن مسجد جلوگیری می‌کنند آیا از نظر شرع می‌توانند از ساختن مسجد جلوگیری نمایند یا خیر؟

پاسخ:

اگر زمین موات بوده متعلق حق کسی نبوده، با تحجیر و آماده شدن برای مسجد، دیگران حق مزاحمت ندارند لکن چنانچه دولت اسلامی در این باره مقرراتی دارد باید مراعات شود. (استفتائات امام (ره)، ج2، ص338)

پرسش:

تبدیل قرآن و کتب وقف شده در مساجد به احسن، چه صورتی دارد؟

پاسخ:

تا موقعی که قابل استفاده است فروش و تبدیل آن جایز نیست. (استفتائات امام (ره)، ج2، ص370)

پرسش:

اگر متولی وقف خاصی، آن موقوفه را بدون رعایت غبطه و مصلحت وقف و موقوف علیهم و بر خلاف میل و رضای آنها به اجاره دهد، به نحوی که متضمن ضرر کلی موقوف علیهم باشد، آیا اجاره صحیح است یا خیر؟

پاسخ:

تصرف در وقف اگر خلاف جهت و مصلحت وقف باشد جایز نیست و عقد اجاره در فرض مرقوم صحیح نیست. (استفتائات امام (ره)، ج2، ص377)

پرسش:

اینجانب به علت آنکه قرآن ما به خط ریزی نوشته است من مجبور می‌شوم گاهی وقتها قرآن مسجد روستایمان را که وقف می‌باشد را از مسجد خارج کنم و به خانه جهت قرائت آن بیاورم آیا کار اینجانب صحیح و جایز است؟

پاسخ:

اگر قرآن وقف مسجد است هیچ قیدی نکرده‌اند و یا قید کرده‌اند که از مسجد خارج نشود، خارج کردن از مسجد جایز نیست می‌توانید در مسجد قرآن را قرائت فرمائید. بلی اگر در ضمن وقف قید کرده‌اند که برای مدتی می‌توانید از مسجد خارج کنید اشکال ندارد. (برگرفته از استفتائات امام (ره)، ج2، ص344، س25)

پرسش:

آیا می‌توان در جهت فعالیتهای فرهنگی یکسان مسجد از امکانات و اموال پایگاه بسیج مسجد دیگری استفاده کرد آیا اشکال دارد؟ و اگر این کار تاکنون می‌شده است، برای جبران چه باید کرد؟

پاسخ:

اموال مربوط به هر مسجد و یا هر پایگاه بسیج را باید در همان جهتی که وقف شده یا اهدا کنندگان اجازه داده‌اند مصرف نمود و نمی‌توان به مصرف دیگری هر چند به نظر لازم بیاید رساند. مثلاً اگر پولی بابت فرش مسجد جمع شده است نمی‌توان از آن برای خرید یا تعمیر لوازم صوتی استفاده کرد یا به مسجد دیگری داد. بنابراین در مواردی که رعایت نکرده‌اید در صورت امکان به مکان اصلی برگردد والاّ هر مقداری ممکن است از مسئولین مربوط اجازه بگیرد و در سایر موارد از بودجه خودتان جبران نمائید. (استفتائات امام (ره)، ج2، ص345، احکام وقف)

پرسش:

آیا می‌توان فرشهای اماکن مقدس مانند مسجد، حسینیه، و ... که به دلیل کثرت فرشهای آنجا آنها را روی هم می‌اندازند، را به فروش رساند و بجای آن وسایل لازم دیگری را خریداری کرد؟ (مقلد آیت ا... فاضل)

پاسخ:

انتقال آن به مساجد و حسینیه های دیگر که نیاز دارند جایز است. (جامع المسائل آیت الله فاضل، با توجه به ص1230 و1263)

 

وصیت

پرسش:

وصیت از نظر شرعی چیست و به چه چیزی تعلق می‌گیرد؟

پاسخ:

وصیت آن است که انسان سفارش کند بعد از مرگش برای او کارهایی انجام دهند یا بگوید بعد از مرگش چیزی از مال او ملک کسی باشد یا برای اولاد خود و کسانی که اختیار آنان با اوست قیم و سرپرست معین کند و کسی را که به او وصیت می‌کنند وصی می‌گویند. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2694)

پرسش:

اگر شخصی فوت کند و بدهی داشته باشد آیا اقوام او موظف پرداخت آن هستند؟

پاسخ:

اقوام موظف به پرداخت بدهی او از مال خودشان نیستند بلکه اگر مالی از او مانده باید بدهی از اصل همان مال داده شود. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص435، س127)

پرسش:

چه کسی موظف به عمل کردن وصیت میت است؟

پاسخ:

وصی باید به وصیت عمل کند و دیگران وظیفه‌ای ندارند.

پرسش:

فرزند شهیدم وصیت کرده که دو ماه و نیم روزه برای او استیجار شود ولی ایشان نظر به اینکه ما ترک نداشته بنده هم فاقد امکانات مالی هستم در این رابطه وظیفه‌ام چیست؟

پاسخ:

با فرض اینکه ما ترک ندارد وصیت او نافذ نیست. البته اگر پسر داشته باشد روزه قضا بر عهده اوست والا به نظر برخی از فقها بر عهده ارشد از ورثه ذکور است. به توضیح المسائل مرجع تقلید خود مراجعه فرمایید.

پرسش:

کسی که خودکشی کند آیا وصیت او نافذ است؟

پاسخ:

کسی که از روی عمد مثلاً زخمی به خود زده یا سمی خورده است که به واسطه آن یقین یا گمان به مردن او پیدا می‌شود اگر وصیت کند که مقداری از مال او را به مصرفی برسانند صحیح نیست. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2698)

پرسش:

اگر کسی نشانه‌های مرگ را در خود می‌بیند واجب است وصیت کند؟

پاسخ:

کسی که نشانه‌های مرگ را در خود می‌بیند اگر خمس و زکات و مظالم بدهکار است یا حق الناس به گردن اوست باید فوراً بدهد و اگر نمی‌تواند بدهد چنانچه از خودش مال دارد یا احتمال می‌دهد کسی آنها را ادا نماید باید وصیت کند و همچنین است اگر حج بر او واجب باشد یا نماز و روزه قضا داشته باشد واجب است وصیت نماید. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2701 ـ 2702)

پرسش:

اگر انسان از وصیت خود برگردد آیا وصیت به قوت خود باقی است یا خیر؟

پاسخ:

اگر انسان از وصیت خود برگردد مثلاً بگوید ثلث مالش را به کسی بدهند بعد بگوید به او ندهند وصیت باطل می‌شود و اگر وصیت خود را تغییر دهد مثل آنکه قیمی برای بچه‌های خود معین کند بعد دیگری را به جای او قیم نماید، وصیت اولش باطل می‌شود و باید به وصیت دوم او عمل نمایند. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2706)

پرسش:

اگر کسی در مرضی به واسطه آن مرض می‌میرد مقداری از مالش را به کسی ببخشد و وصیت کند که بعد از مردن او هم مقداری به کس دیگر بدهند این اموال باید از ثلث میت پرداخت شود یا از اصل مال او؟

پاسخ:

آنچه را که در حال زندگی بخشیده از اصل مال است و احتیاج به اذن ورثه ندارد و چیزی را که وصیت کرده اگرزیادتر از ثلث باشد زیادی آن محتاج به اذن ورثه است. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2709)

پرسش:

آیا می‌توان به کسی که هنوز متولد نشده است و در شکم مادر است و همچنین کسی که هنوز به وجود نیامده است وصیت کرد و مالی را به آنها بخشید؟

پاسخ:

کسی که انسان وصیت می‌کند که چیزی به او بدهند باید وجود داشته باشد پس اگر وصیت کند به بچه‌ای که ممکن است فلان زن حامله شود چیزی بدهند باطل است ولی اگر وصیت کند به بچه‌ای که در شکم مادر است چیزی بدهند اگر چه هنوز روح نداشته باشد وصیت صحیح است پس اگر زنده به دنیا آمد باید آن چه را که وصیت کرده به او بدهند و اگر مرده به دنیا آمد وصیت باطل می‌شود و آنچه را که برای او وصیت کرده ورثه میان خودشان قسمت می‌کنند. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2712)

پرسش:

اگر مقداری از مال میت دردست وصی او تلف شود آیا وصی ضامن است؟

پاسخ:

چنانچه در نگهداری آن کوتاهی کرده باشد و یا تعدی نموده وصی ضامن است والا ضامن نمی‌باشد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2717)

پرسش:

اگر کسی وصیت کند که بعد از فوتش مقداری پول جهت مدرسه سازی صرف کنند آیا می‌شود این پول را در راه دیگری چون حمام سازی و غیره خرجنمود؟

پاسخ:

اگر وصیت صحیح کرده است تغییر وصیت جایز نیست. (برگرفته از استفتائات امام (ره)، ج2، ص441، س76 و ص413، س20)

پرسش:

اگر شخصی در مورد نذر خود وصیتی نداشت پرداخت آن واجب است یا خیر؟

پاسخ:

بلی، اگر مال معینی را برای موردی نذر کرده باشد البته نذر صحیح شرعی و قبل از وفای به نذر بمیرد باید آن مال را از اصل ترکه اش بپردازند. (تحریر الوسیله، ج2، ص122، م20)

 

ارث

پرسش:

طبقات ارث را لطفاً بیان فرمائید؟

پاسخ:

کسانی که بواسطه خویشاوندی ارث می‌برند سه دسته هستند: 1) پدر و مادر و اولاد میت و با نبودن اولاد، اولادِ اولاد هر چه پائین روند هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث می‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته دوم ارث نمی‌برند. 2) جد یعنی پدربزرگ و پدر او هر چه بالا رود و جدهّ یعنی مادربزرگ و مادر او هر چه بالا رود پدری باشند یا مادری و خواهر و برادر و با نبودن خواهر و برادر، اولاد ایشان هر کدام آنان که به میت نزدیکتر است ارث می‌برد و تا یک نفر از این دسته هست دسته سوم ارث نمی‌برند. 3) عمو و عمه و دایی و خاله هر چه بالا روند و اولاد آنان هر چه پایین روند و تا یک نفر از عموها و عمه‌ها و دائی‌ها و خاله‌های میت زنده‌اند، اولاد آنان ارث نمی‌برند. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، م2728)

پرسش:

آیا پدری می‌تواند در زمان حیات خود یکی از فرزندان خود را از ارث محروم کند و اموال خود را بین دختران خود تقسیم نموده و آیا آن فرزند که چیزی به او تعلق نگرفته است می تواند با شکایت حق ارث خود را بگیرد؟

پاسخ:

محروم کردن از ارث وجه ‌شرعی ندارد. بله اگر پدر در زمان حیات خود اموال خود را بین چند نفر تقسیم کند و به آنها تحویل دهد یا اینکه اموال خود را به شخص هبه کند و تحویل دهد بعد از مرگ به بقیه چیزی نمی‌رسد ولی اگر صرف تقسیم و هبه لفظی باشد ولی عملاً در اختیار خود او (پدر) باشد بعد از مرگ او بین وارث (علی ما فرض الله) طبق شرع مقدس تقسیم می‌شود. (ر.ک استفتائات آیت الله مکارم، ج2، فصل چهل و چهارم، ص475)

پرسش:

دختر اینجانب با شخصی ازدواج کرد و بعد از مدت چند سال شوهرش از دنیا رفت از آن مرحوم یک دختر و پدر و مادرش نیز به جا مانده‌اند تقسیم ارث به چه صورت می‌باشد؟

پاسخ:

پدر و مادر متوفی هریک سُدس (یک ششم) می‌برند و زن ثُمن (یک هشتم) می‌برد، و دختر نصف می‌برد، و باقی مانده از ترکه در صورت عدم حاجب (منظور از حاجب چیزی یا کسی است که مانع ارث می‌شود و در مفروض سؤال اگر متوفی دارای 2 برادر یا 4 خواهر با یک برادر و 2 خواهر زنده پدری یا پدر و مادری باشد وجود آنها مانع از این می‌شود که به مادر بیشتر از سُدس برسد) پنجقسمت می‌شود: 3 قسمت به دختر و یک قسمت به پدر و یک قسمت به مادر می‌رسد، و در صورت وجود حاجب باقی مانده چهار قسمت شده سه قسمت به دختر و یک قسمت به پدر می‌رسد. و ترکه میت که به نحو مذکور تقسیم می‌شود عبارت است از اموالی که معلوم است آنها ملک میت بوده، اما اموال زن جزء ترکه نیست، و در موارد شبهه باید مصالحه شود. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص370)

پرسش:

شخصی وصیت کرده و تمام اموال و دارایی خویش را به همسرش که یک پسر بچه 8 ماهه دارد واگذار نموده، در ضمن وارثان دیگری نیز دارد آیا این وصیت از نظر شرع مقدس اسلام رسمیت دارد یا نه؟

پاسخ:

اگر در حیات خود اموال را به او بخشیده و به قبض او هم داده مالک شده است و ورثه دیگر حق ندارند ولی اگر قبض محقق نشده به همه ورثه می‌رسد و در صورتی که وصیت بوده در ثلث ترکه نافذ است و بقیه مربوط به همه ورثه است. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص374)

پرسش:

شوهر و فرزندانم در زلزله کشته شده‌اند و معلوم نیست آیا فرزندان قبل از پدر کشته شده‌اند یا پدر قبل از فرزندان آیا اموال متوفی به برادرش تعلق دارد یا به اینجانب و سهم اینجانب از اموال شوهرم به چه میزان خواهد بود؟

پاسخ:

با فرض شک در تقدم و تأخر و تقارن موت پدر و بچه‌ها ترکه پدر به برادرها نمی‌رسد و به همسر و بچه‌ها منتقل و از بچه‌ها به مادرشان می‌رسد و در نتیجه تمام ترکه او ملک مادر است که همسر متوفی است. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص375)

پرسش:

آیا حقوق وظیفه و مستمری کارمندان متوفی جنبه ارث و ما ترک دارد؟

پاسخ:

هر مقدار که بابت حقوق زمان خدمت از دولت طلبکار است جزء ترکه محسوب است و طبق قانون ارث بورثه می‌رسد و آنچه را که دولت ـ طبق مقررات ـ از خودش به بازماندگان کارمند متوفی می‌دهد تابع مقررات دولت است و اختصاص پیدا می‌کند به کسی که دولت به او می‌پردازد. (استفتائات حضرت امام(ره)، ج3، ص384)

پرسش:

اگر وارث میت فقط یک نفر از دسته اول باشد آیا همه ارث به این یک نفر می‌رسد یا خیر؟

پاسخ:

اگر وارث میت فقط یک نفر از دسته اول باشد مثلاً پدر و مادر یا یک پسر یا یک دختر باشد همه مال میت به او می‌رسد و اگر چند پسر یا چند دختر باشند، همه مال به طور مساوی بین آنان قسمت می‌شود، و اگر یک پسر و یک دختر باشد مال را سه قسمت می‌کنند، دوقسمت را پسر و یک قسمت را دختر می‌برد و اگر چند پسر و چند دختر باشند مال را به طوری قسمت می‌کنند که هر پسری دو برابر دختر ببرد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، م2731)

پرسش:

آیا مسلمان از کافر ارث می‌برد یا خیر عکس مسأله چطور؟

پاسخ:

مسلمان از کافر ارث می‌برد ولی کافر اگر چه پدر یا پسر میت باشد از او ارث نمی‌برد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، م2783)

پرسش:

اگر کسی یکی از خویشان خود را عمداً بکشد آیا از او ارث می‌برد یا خیر؟

پاسخ:

اگر کسی یکی از خویشان خود را عمداً بناحق بکشد، از او ارث نمی‌برد ولی اگر از روی خطا باشد مثل آنکه سنگ به هوا بیندازد و اتفاقاً به یکی از خویشان او بخورد و او را بکشد از او ارث می‌برد ولی از دیه قتل ارث نمی‌برد. (توضیح المسائل دوازده مرجع، ص2784)

پرسش:

شخصی فوت کرده و ورثه‌اش دختر، همسر و مادرش می‌باشند، تقسیم ارث به چه صورت انجام می‌شود؟

پاسخ:

پس از اداء دیون و وصایای نافذه یک هشتم از ما ترک به زوجه می‌رسد و بقیه هم 4 قسمت می‌شود یک قسمت به مادر و سه قسمت باقیمانده به دختر می‌رسد و بنابر نظر مشهور فقها زوجه از زمین، خانه و باغ مطلقاً ارث نمی‌برد نه از عین آن و نه از قیمت آن، اما آیت الله صافی می‌فرمایند زنی که از میت فرزند ندارد از زمین خانه ارث نمی‌برد اما از زمین کشاورزی و غیر آن ارث می‌برد اما زنی که از میت فرزند دارد از زمین خانه هم ارث می‌برد و به نظر همه فقها زوجه از قیمت بنا و اشجار ارث می‌برد. (برگرفته از توضیح المسائل دوازده مرجع، ج2، م2733، و2771)

پرسش:

حکم خنثی از نظر ارث بردن و دفن و نماز میّت چیست؟

پاسخ:

خنثی اگر بوسیله یکی از علائمی که در کتب فقهی مذکور است ملحق به مرد یا به زن شود که حکم آن معلوم است و چنانچه بصورت خنثی مشکل باقی بماند باید در تمام موارد بین احکام زن و مرد احتیاط کند، البته نسبت به دفن و نماز میت مشکلی ندارد نسبت به ارث هم نصف سهم دختر و پسر به او داده می‌شود و بهتر است با سایر ورثه مصالحه نماید. (تحریر الوسیله، ج2، ص399 و 400)

پرسش:

پدری فوت کرده و از زن اولش دو دختر دارد آیا آنها از ارث پدر سهمی دارند یا خیر؟

پاسخ:

بلی، آنها نیز مانند فرزندانی که از زن دوم دارد از پدر ارث می برد. (استفتائات امام (ره)، ج3، احکام ارث، ص385، س35)

پرسش:

فردی قبل از پدرش فوت نموده است و دارای فرزندانی است آیا ارثی که به وی می‌رسید به فرزندش تعلق می‌یابد یا خیر؟

پاسخ:

با وجود فرزند ارث به نوه نمی‌رسد بنابر این اگر پدر بزرگ فرزندان دیگری غیر از اولادی که قبل از خودش فوت کرده است دارد نوه‌ها ارث نمی‌برند مگر آنکه پدر بزرگ جداگانه برای آنها از ثلث مال خود وصیت نماید. (برگرفته از استفتائات امام (ره)، ج3، ص402، س62، و ص382، س29)

پرسش:

آیا فرزندان در زمان حیات پدر یا مادر حق مطالبه ارث را دارند یا خیر؟

پاسخ:

طبق اصول، ارث مربوط به بعد از فوت شخص است و کسی از بستگان و فرزندان حق ندارند در زمان حیات تقاضای ارث بنمایند. بلی پدر می‌تواند هر مقداری بخواهد به فرزند یا سایرین در زمان حیات خود ببخشند ولی بابت ارث محسوب نمی‌شود.

 

قضاوت

پرسش:

فرق حدّ و تعزیر در چیست؟

پاسخ:

تنبیهاتی که مقدار آن از طرف شارع مقدس تعیین شده است و غیر قابل تغییر است حد نامیده می‌شود مثل قطع ید سارق و آنچه که نوع و مقدار خاصی ندارد و تعیین آن به حاکم شرع واگذار شده، تعریز نامیده می‌شود. (شرح تبصره علامه (ره) از مرحوم شعرانی (ره)، ص726)

پرسش:

اگر کسی گناهی کرده که حد شرعی دارد آیا لازم است خود را به دادگاه معرفی کند تا بر او حد جاری شود یا خیر؟

پاسخ:

لازم نیست بلکه در بعضی موارد جایز نیست. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص448)

پرسش:

چنانچه زنی به اتهام زنا محکوم به اعدام گردد و او حامله بوده و حمل نیز نامشروع باشد آیا حکم باید بلافاصله اجرا شود یا پس از وضع حمل حکم باید اجرا گردد؟

پاسخ:

اجراء حکم اعدام باید تأخیر بیفتد تا بعد از وضع حمل و خروج از نفاس. و در صورتی که مرضعه‌ای برای بچه پیدا نشود تا بعد از تمام شدن ایام رضاع. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص449)

پرسش:

پسری دختر باکره‌ای را اجباراً ازاله ‌بکارت نموده حد شرعی پسر متجاوز چیست؟

پاسخ:

اگر به وجه شرعی نزد حاکم شرع ثابت شود که با دختر به عنف و اکره زنا کرده کیفر زانی علاوه بر ضمان ارش بکارت، قتل است. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص450)

پرسش:

اگر کسی عمل خلاف شرعی را به کسی نسبت دهد و دلیلی یا شهودی برگفتارش نداشته باشد و بعد معلوم شود تهمت زده است آیا حد شرعی دارد یا خیر؟

پاسخ:

تهمت تعریز دارد، مگر به حدّ قذف برسد که حد شرعی دارد. و تعریز با حد باید به نظر حاکم شرع باشد. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص452)

پرسش:

آیا حبس، نفی بلد، تعطیل محل کسب، منع از ادامه خدمت در ادارات دولتی، جریمه‌مالی و به طور کلّی هر تنبیهی جایز است به عنوان تعریز تعیین شود؟ یا در تعزیرات به مجازاتهای منصوص باید اکتفا کرد؟

پاسخ:

در تعزیرات شرعیه احتیاط آن است که به مجازتهای منصوصه اکتفا بشود، مگر آنکه جنبه عمومی داشته باشد مثل احتکار و گران فروشی. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، 456)

پرسش:

حکم سارق قطع ید است حال آیا با توجه به پیشرفت علم پزشکی جایز است عمل پیوند دست سارق بعد از اجرای حد صورت گیرد یا خیر؟

پاسخ:

آنچه از فتاوای برخی فقهای معاصر استفاده می‌شود آنست که اجازه پیوند عضو جدا شده از سارق جایز نیست و با حکمت حکم به قطع، منافات دارد زیرا یکی از حکمتهائی که در حد شرعی قطع مورد نظر است تنبه دیگران و کاسته شدن از قدرت بر سرقت است نه صرف تحمل ناراحتی قطع دست. بنابراین با اجازه پیوند، نقض غرض حاصل می‌شود. البته ممکن است ادله دیگری نیز در استناد حکم عدم جواز وجود داشته باشد که نیاز به بحث مفصل دارد. (جامع المسائل آیت الله فاضل، ج1، س1876)

پرسش:

اگر قتلی به طور عمد واقع شود و قاتل هم به طور یقین شناخته شود، آیا ولی دم به گردن قاتل حقی دارد یا نه؟ و اگر دارد چیست؟

پاسخ:

ولی دم حق دارد به مقامات صالحه مراجعه و درخواست قصاص کند و می‌تواند با رضایت جانی دیه بگیرد، و اگر جانی راضی به دیه نشود ولی مقتول نمی‌تواند او را الزام به دیه کند و فقط حق قصاص دارد. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص459)

پرسش:

آیا پدر می‌تواند نسبت به فرزند صغیرش که مجروح شده هم از دیه بگذرد و هم از قصاص؟ یا چنین حقی را ندارد؟

پاسخ:

در فرض مزبور احوط آن است که صبر کنند تا صغیر بالغ شود، و در قصاص یا غیر آن خودش تصمیم بگیرد، ولی صغیر در فرض مذکور گذشتش صحیح نیست. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص460)

پرسش:

در منازعه دو طفل، سر یکی از آنها بوسیله پرتاب سنگ دیگری مجروح شده و مقداری هم خون آمده، اولاً دیه‌اش چقدر است؟ و ثانیاً اگر ولی طفل مذکور عفو کرد از ولی ضارب رفع تکلیف می‌شود یا خیر؟

پاسخ:

دیه آن دو شتر است، و بر عاقله است، و مال طفل مجروح است، و ولّی او حق عفو ندارد مگر آنکه مصلحت طفل در عفو باشد. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص462)

پرسش:

هرگاه در پا و یا دست انسان از دو محل جداگانه استخوان بشکند، آیا شکستگی یکی به حساب می‌آید یا به تعداد هر شکستگی در محلهای جداگانه شکستگی دیگری محسوب می‌شود؟

پاسخ:

اگر شکستگی در عضد و ساعد دست یا ران و ساق پا پیدا شود هر یک جداگانه حساب می‌شود ولی اگر در هر یک از عضد و ساعد و ران و ساق از دوجا بشکند بیش از یک دیه مقدر ثابت نیست و در زائد بر آن نوبت به حکومت (یعنی ما به التفاوت قیمت صحیح و معیوب) می‌رسد. در این مسأله نیز باید احتیاط به مصالحه شود. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص463)

پرسش:

در روستائی نزاع واقع شد و یک نفر به قتل رسید پس از مدتی اولاد مقتول و بستگان او مسلحانه دور خانه متهمین را محاصره کرده و احشام آنان را به غارت بردند. افرد غارت شده به تعقیب غارت کنندگان رفتند در نتیجه سه نفر از صاحبان احشام به دست غارت کنندگان مهاجم به قتل رسیدند و یک نفر از مهاجمین کشته شد آیا دیه غارت کننده مقتول بر عهده مال باختگان است یا خود مهاجمین؟

پاسخ:

کسی که به قصد غارت اموال محترم شخص دیگر هجوم کرده و در دفاع صاحب مال از جان ومال خود کشته شده دیه ندارد. و نزاع و احیاء حق شرعی ورثه مقتول اول باید در دادگاه مطرح و بررسی شود. (استفتائات حضرت امام (ره)، ج3، ص465)

پرسش:

اگر فرد پلیسی به شخص مشکوک شود و آن شخص از ترس پا به فرار بگذارد و آن پلیس به خیال مجرم بودن او بسوی طرف تیراندازی کند و او کشته شود و بعد معلوم شود که کاره‌ای نبوده آیا در این میان کسی گناهکار است؟

پاسخ:

اگر بر طبق موازین قانونی عمل کرده کسی گناهکار نیست، ولی دیه بر بیت المال ثابت است. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص468)

پرسش:

همسر اینجانب پس از حامله شدن به فرزند پنجم با اصرار زیاد او و فشار زندگی در دوران طاغوت به کورتاژ کردن بچه دوماه و نیمه با علم، رضایت دادم خواهشمندم تکلیف ما را بیان فرمائید؟

پاسخ:

از عمل خود توبه کنید و دیه بر عهده کسی است که مباشر سقط جنین بوده است. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص477)

پرسش:

آیا دیه سقط جنین عمدی باید به حاکم شرع پرداخت شود یا به وارث جنین؟

پاسخ:

به وارث می‌رسد، و اگر کسی از ورثه مباشر سقط است به او نمی‌رسد. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص478)

پرسش:

اینجانب معلم هستم آیا تنبیه بدنی دانش آموزان چنانچه در جهت تعلیم و تربیت آنان باشد اشکال شرعی دارد یا خیر؟

پاسخ:

تنبیه اگر موجب قرمز شدن و یا سیاه شدن بدن طرف گردد موجب ضمان دیه است. (استفتائات امام (ره)، ج3، ص475 و476)

 

تحقیق و گزینش : غلام سخی علیزاده

منبع:

مرکز مطالعات و پاسخگویی به شبهات

(نرم افزار پاسخ)

وابسته به مرکز مدیریت حوزه های علمیه

[ ] [ ] [ مدیر ] [ ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

نويسندگان
لینک های مفید
پيوندهای روزانه

موضوعات وب
 
صفحات اختصاصی
لینک های مفید
امکانات وب


ایران رمان